Hieronder vindt u informatie over exportcontrole op uitvoer van dual use goederen. Een volledig overzicht van het de aard van strategische goederen, het beleid, vergunningen, sondages, meldingen en procedures en de goederenlijsten kunt u vinden op deze website in het linkermenu onder Handboek strategische goederen.

De exportcontrole op goederen voor tweeërlei gebruik, meestal 'dual use' goederen genoemd, beoogt te voorkomen dat bepaalde goederen die normaliter voor civiele doeleinden worden gebruikt, na uitvoer vanuit Nederland gebruikt worden voor de ontwikkeling en productie van wapens, in het bijzonder wapens die gericht zijn op massale vernietiging (kernwapens, chemische strijdgassen of de zogenaamde "biologische wapens" waarmee ziekten verspreid kunnen worden) en de raketten waarmee zulke massavernietigingswapens naar een doel kunnen worden geleid.

De selectie van de dual use goederen waarvan de uitvoer zonder vergunning verboden is vindt in eerste instantie plaats in de multilaterale exportcontrole regimes zoals de Nuclear Suppliers Group (NSG), de Australia Group (AG), het Missile Technology Control Regime (MTCR) en - als het om dual use goederen gaat die gebruikt kunnen worden voor de ontwikkeling en productie van conventionele wapens - het Wassenaar Arrangement. Daarnaast staan bepaalde chemische stoffen en substanties onder controle als gevolg van afspraken die in het kader van het Chemisch Wapenverdrag (CWC) zijn gemaakt.

De goederenlijsten van de verschillende exportcontrole regimes en het CWC worden vervolgens binnen de Europese Unie samengebracht in een bijlage van de Dual Use Verordening (Op 5 mei 2009 heeft de Raad Vo (EG) 428/2009 aangenomen, deze is van kracht geworden op 27 augustus 2009. De verordening is gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie nr. 134 van 27 mei 2009, L134. Verordening 428/2009 is een herziening van de - nu ingetrokken - Vo. (EG) nr. 1334/2000 )gewijzigd bij Vo. (EG) nr. 1167/2008. Deze bijlage is integraal opgenomen in het Handboek strategische goederen dat op deze website te raadplegen is.

Voor dual use goederen geldt vanwege het doorgaans normale civiele gebruik en de exportcontrole die door alle landen van de EU wordt toegepast in beginsel dat de handel binnen het grondgebied van de Europese Gemeenschap tot het vrije verkeer van goederen gerekend wordt. Een uitzondering vormen bepaalde zeer gevoelige goederen, zoals materiaal dat bij de productie van kernenergie gebruikt wordt maar dat óók gebruikt zou kunnen worden voor de ontwikkeling van een kernwapen. De van het vrije verkeer uitgezonderde goederen worden vermeld in bijlage 4 van genoemde Verordening.

Omdat ook van een aantal landen buiten de Europese Unie, met name Australië, Canada, Japan, Nieuw Zeeland, Noorwegen, de Verenigde Staten en Zwitserland, erkent wordt dat zij op een adequate wijze exportcontrole toepassen, kent de Dual Use Verordening ook een zogenaamde Communautaire Algemene Vergunning (CAV) waarmee de uitvoer van de meeste dual use goederen vanuit de EU naar die landen aan een lichtere procedure onderworpen is. Om in aanmerking te komen voor het gebruik van deze CAV volstaat een aanvraag van een registratienummer bij de Douane Noord / Centrale Dienst voor In- en Uitvoer (CDIU).                

Bij de toetsing van aanvragen voor vergunningen voor de uitvoer van dual use goederen ligt de nadruk op waarborgen voor het civiele eindgebruik of - in het geval van de goederen die op grond van het Wassenaar Arrangement onder controle staan - op waarborgen voor een aanvaardbaar militair eindgebruik. Bij de beoordeling van aanvragen is derhalve de controle op het precieze eindgebruik en de betrouwbaarheid van beoogde eindgebruiker belangrijker dan een algemene beoordeling van de situatie in het land van eindbestemming.

Om die reden wordt bij dual use aanvragen eerder een beroep gedaan op de inlichtingen die Diensten als de AIVD en de MIVD vergaren over ongewenste programma's, verdachte projecten en de daarbij betrokken actoren dan op de bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken aanwezige landenkennis. Voorts wordt gebruik gemaakt van informatie die met de partners in de exportcontrole regimes wordt uitgewisseld. De beoordeling van dual use aanvragen vergt in die zin méér dan een toets aan de hand van een aantal op voorhand vastgestelde criteria. Hoewel zeker ook bij dual use aanvragen gepoogd wordt binnen een redelijke termijn uitsluitsel te geven, zal dat in sommige gevallen tot wel enkele maanden in beslag kunnen nemen.

Gelet op de toegenomen belangstelling van politieke partijen en non-gouvernementele organisaties voor de exportcontrole op dual use goederen is besloten om ook de kerngegevens rond de afgifte van dit type vergunningen inzichtelijk te maken middels de publicatie van maandoverzichten op deze website.