Quote van de week : 'Een historisch akkoord'

De Franse president Nicolas Sarkozy verwelkomde met deze woorden de afspraken die vorige week door de Europese regeringsleiders zijn gemaakt om de opwarming van de aarde tegen te gaan. En een historisch akkoord is het natuurlijk ook. Vergis je niet, het met minstens 20 procent terugdringen van de CO2 uitstoot gaat met veel pijn en moeite voor Europese bedrijven gepaard. Niet voor niets gaf ik vorige week in mijn weekboek al aan dat we in deze tijd van economische neergang uiterste voorzichtigheid moeten betrachten bij het opzadelen van bedrijven met extra lasten. Gratis rechten dus voor bedrijven waar sprake is van internationale concurrentie om je industrie niet over de rand te duwen. Ik ben blij dat de Europese regeringsleiders ook langs die lijnen hebben besloten.

Natuurlijk kan je er altijd kritische kanttekeningen bij maken, dat is het kenmerk van ieder compromis. Zo lees ik in het Financiële dagblad dat PvdA-Europarlementariër Dorette Corbey vindt dat de prikkels om tot een echt schone Europese economie te komen, zijn afgezwakt omdat grote delen van CO2 reducties voor sectoren en landen ook buiten Europa mogen worden gehaald. Ik snap dat wel. Maar het is uiteindelijk toch vooral een kwestie van afwegen wat het beste is voor het mondiale milieu, en dan kan een investering buiten Europa wel eens veel meer effect hebben.

Maandag 15 december  was ik op werkbezoek in de kop van Noord-Holland. HVC heet daar het publieke bedrijf dat van afval energie en warmte maakt. 55 Gemeenten zijn aandeelhouder en verplicht om hun afval hier in te leveren. Ik ben onder de indruk wat er allemaal kan. HVC  beschikt over een der grootste afvalhoutverbranding ter wereld, waarmee ze stroom produceren. Dat doen ze ook uit ander afval. Verder wordt er met het idee gespeeld om rioolslib te gaan verwerken tot energie. Met de restwarmte voorzien ze ook nog een duurzaam bedrijventerrein van verwarming. Het mag duidelijk zijn dat dit soort initiatieven de toekomst hebben: ze gaan zuinig om met alle energie die ze opwekken, en ze zijn ook goed voor de CO2-uitstoot, omdat ze zo efficiënt met de energie omgaan. Het mooie is dat men werkende weg op allerlei nieuwe vondsten  komt. Zo is HVC ook nog bezig met biovergassing, het tot gas verwerken van ons gewone huis-tuin en keukenafval. Het werkbezoek sloot ik af in de Wieringermeer met een boeiend bezoek aan het ECN Testwindmolenpark. Windenergie speelt een sleutelrol in het halen van onze doelstellingen op het gebied van duurzame energie. Met name de ontwikkeling van wind op zee is hiervoor doorslaggevend. Innovatie is daarbij het sleutelwoord.
 
Deze week is de laatste week van de Tweede Kamer voor de kerstvakantie. Tijd voor het Kerstfeest, dat voor mij altijd een bijzonder moment in het jaar is. Het bijzondere aan Kerstmis vind ik dat het aan de ene kant een feestelijk samenzijn is, en aan de andere kant juist uitnodigt om de stilte binnenin op te zoeken. Ik ben in ieder geval van plan om mijn dagen thuis in Maastricht door te brengen, na een behoorlijk intensief jaar waarop elk uurtje wel gevuld was met werk, zakenreizen in het buitenland, loodgieterstassen vol dossiers en wat dies meer zij. Ik kan me voorstellen dat ook u als lezer uitziet naar de kerstdagen, of dat nu in alle stilte is of juist feestelijk, samen met anderen.
 
Het weekboek zal vanwege het kerstreces drie weken niet verschijnen, graag tot in het nieuwe jaar!

Citaat van de week: 'Minder werk, meer koopkracht in 2009' (Metro 9 december)

De cijfers van het Centraal Planbureau geven aan dat de Nederlandse economie volgend jaar iets zal krimpen, dat de werkloosheid zal oplopen en de koopkracht vooruit gaat.

Daarom hoop ik dat de sociale partners tijdens hun wederzijds overleg hun verantwoordelijkheid nemen en beseffen dat terughoudendheid in de looneisen geboden is. Sommige sectoren gaan moeilijke tijden tegemoet en ik vind dat die omstandigheid moet meewegen bij de looneis. Dankzij de dalende olie- en grondstofprijzen blijft de koopkracht voor de meeste mensen goed overeind. Daarmee blijft de voor de economie evenzeer noodzakelijke consumptie gewaarborgd. Het CNV, dat als laatste vakcentrale op 15 december haar centrale looneis presenteert, heeft bij monde van haar voorzitter René Paas inmiddels laten weten dat bij cao-onderhandelingen met verstand te werk zal worden gegaan en rekening wordt gehouden met de positie van een bedrijf. Dat biedt alvast perspectief!

CO2-rechten

Afgelopen maandag stond in Brussel een belangrijke Europese raad van energieministers op het programma. Onder voorzitterschap van mijn Franse collega en inmiddels goede vriend Borloo hebben we een stevige discussie gevoerd over onder andere de Europese richtlijn hernieuwbare energie en het hele energie- en klimaatpakket. Een belangrijk onderdeel daarin is het beperken van de uitstoot van broeikasgassen. Kern van de zaak is dat we uitstoot van CO2 met minimaal 20 procent gaan verlagen. Dat staat recht overeind. Een andere kwestie is hoe je de rechten precies gaat verdelen. Veilen is in het algemeen gesproken zonder meer het beste toewijzingsmechanisme. In de elektriciteitssector, waar geen sprake is van concurrentie buiten Europa en gratis rechten hebben geleid tot extra winsten, houden we ook zeker vast aan het veilen van emissierechten.

Bij de industrie ligt het een slagje anders. Als gevolg van internationale concurrentie kan een groot deel van de industrie de kosten die veiling van emissierechten met zich mee zou brengen niet in de prijzen doorberekenen. Met de huidige economische neergang wordt de internationale concurrentie nog scherper en moet je heel goed uitkijken met het opzadelen van het bedrijfsleven met extra lasten. In gevallen waar sprake is van die internationale concurrentie, vind ik gratis CO2-rechten dan ook aanvaardbaar. Anders loop je kans delen van je industrie over de rand te duwen.

Gasrotonde

Mijn ambitie om Nederland tot de gasrotonde van Noordwest Europa te maken was een rode draad in de gesprekken en activiteiten tijdens mijn tweedaags bezoek aan Moskou vorige week donderdag en vrijdag. Rusland is het land met verreweg de grootste gasvoorraden op de wereld en als je de toekomstige voorziening van Nederland en Noordwest Europa met deze relatief schone fossiele brandstof wilt veiligstellen, moet je investeren in de relatie met dit enorme land. In het gesprek dat ik had met de hoogste baas van Gazprom, Aleksej Miller, ging het onder meer over de Nordstream-pijplijn, die in de toekomst veel Russisch gas naar onze streken kan transporteren. Ik heb het belang hiervan benadrukt en aangegeven dat het ook mij verbaast dat in de European Strategic Energy Review met geen woord over dit toch wel heel belangrijke project wordt gerept. Ook opslag van gas is nodig voor een land dat aardgasrotonde wil zijn. Tijdens mijn bezoek kwamen Gazprom en Taqa in een Memorandum of Understanding met elkaar overeen om plannen te gaan uitwerken voor een gezamenlijke investering in opslag in de Bergermeer-concessie in Nederland. Ik hoop zeer dat het lukt om dit project van de grond te krijgen. Het is een echte win-win situatie in mijn ogen voor de voorzieningszekerheid en flexibiliteit van het aanbod van gas.

Verzilveren

Ook heel belangrijk als onderwerp van gesprek en tijdens de sessies van de Gemengde Economische Commissie was het Delta Yamal-project. Het gaat hier om gas en oliewinning in het ijskoude noorden. Nederlandse bedrijven kunnen hier vast en zeker een belangrijke rol spelen in een breed palet aan activiteiten. Onder leiding van Gasterra's topman Gertjan Lankhorst (ook in Moskou van de partij) wordt hard gewerkt aan het verzilveren van de mogelijkheden. Ook daar zijn duidelijke vorderingen gemaakt.

Olympische Spelen

In het gesprek dat ik had met Ruslands eerste vice-premier Zubkov kwam nog een mooie kans voor Nederlandse bedrijven naar voren. Rusland organiseert de Olympische winterspelen in 2014 in Sotsji. Er is enorm veel behoefte aan expertise en investeringen vanuit het buitenland. Dit voorjaar, zo heb ik met de heer Zubkov besproken, zal een ronde tafel met Nederlandse en Russische bedrijven worden georganiseerd. Tel uit je winst.

Rode Plein

Op vrijdagmorgen maakte ik na het ontbijt een korte wandeling van hotel naar het Rode Plein. Ook Moskou is inmiddels in kerststemming. Grote kerstbomen met veel, heel veel verlichting sieren de straten. Rondom het regeringscentrum wordt een kerstmarkt opgebouwd. En op het Rode Plein ligt een grote ijsbaan.

Op het plein werd duidelijk dat in Rusland regels nog steeds regels zijn en dat deze strikt dienen te worden nageleefd. Pogingen om een kort interview te geven mislukten. Nog geen minuut nadat de lamp van de camera aanging kwam een beveiligingsman aanlopen. Hij maakte duidelijk dat filmen verboden was. Ook als de minister van Economische Zaken voor de camera stond. En hij was niet te vermurwen. Niet filmen op het Rode Plein, ook niet heel kort en ook niet aan de rand met zicht op.

Kop boven een ANP-bericht van vorige week woensdag. Natuurcafé La Porte in Driebergen heeft volgens dit bericht de wereldprimeur met een toegangsdeur die energie opwekt. Als bezoeker van het café zie je ook de meter uitslaan als je de draaideur openduwt. Volgens de eigenaresse levert één binnenkomst genoeg energie voor een kop koffie. Kijk, dat is nu een leuk initiatief. Misschien dat het bezoekers ook nog eens inspireert tot een extra rondje draaideur.

Helaas kunnen we dit op mijn ministerie niet toepassen omdat de draaideuren met een beveiligingssysteem zijn uitgerust. Maar ik zin wel op creatieve alternatieven waarmee we als departement een voorbeeld kunnen stellen als het gaat om besparing of opwekking van energie.

Succes

De ESA-ministersconferentie  was in mijn ogen een succes. Nederlandse ruimtevaartbedrijven en -instituten kunnen nu aan de slag met de ontwikkeling van het ruimte-instrument Tropomi. Het is een soort camera die metingen gaat verrichten over de samenstelling van de atmosfeer zodat we de oorzaak van klimaatverandering en luchtverontreiniging beter kunnen doorgronden. ESA gaat de satelliet bouwen waarop Tropomi in 2014 in een baan rond de aarde komt. Een mooie uitkomst uit de ESA-ministersconferentie zou ik zeggen, waar ik erg trots op ben.

Nederland loopt voorop in de bouw van dergelijke instrumenten en we leveren een belangrijke bijdrage aan het Europese ruimtevaartprogramma. Nederlandse ruimtevaartbedrijven en -instrumenten zijn al lang belangrijke leveranciers van geavanceerde technologie voor astronomische en aardgerichte missies. Onze onderzoekers spelen daarbij een belangrijke rol in de voorbereiding van nieuwe missies. We oogsten internationaal veel waardering en dat bleek een belangrijke motivatie voor de ESA-lidstaten om voor Tropomi te kiezen.

André Kuipers

Het zou toch mooi zijn als André Kuipers opnieuw de ruimte in zou kunnen. Dat zou dan wel uiterlijk 2011 moeten gebeuren. Hij stimuleert hiermee de aandacht voor techniek. We hebben meer jongeren nodig die techniek kiezen, want over een aantal jaren hebben we een tekort. André Kuipers is het mooie voorbeeld wat techniek allemaal kan doen. Laten we hopen dat het gebeurt.